Maandelijks archief: juli 2018

Van Gaal’s verhaal in zes stappen

Onderstaand verhaal (storyboard) uit de praktijk is een voorbeeld waarin de zes belangrijkste elementen voor ‘een verhaal met impact’ uitgewerkt zijn; 1) Het overkoepelende en meeslepende doel; 2) Je eigen invloed daarin; 3) De reisgenoten die vergezellen; 4) De interventies die nodig zijn; en de support hiervan door middel van 5) leiderschap en 6) inrichting van procesafspraken. RENEW gebruikt deze elementen om lokale community’s te helpen hun eigen verhaal te schrijven; een verhaal met impact!


Het overstijgende doel
“We halen de finale, wij zullen er alles aan doen om de verrassing van het toernooi te worden!” Louis van Gaal geloofde er volledig in, ondanks de negatieve geluiden die voetbalminnend Nederland uitte naar elkaar. Voor het team een bijzondere ervaring; een coach die een missie neerlegt bij de spelers, een missie die hen prikkelde en motiveerde tot op het bod. Een missie waar bijvoorbeeld Wesley Sneijder flink warm voor liep, maar door Van Gaal tot het uiterste gedreven werd om er een onderdeel van te mogen zijn. Een missie van dat formaat kan alleen maar nagejaagd worden vanuit een diepe motivatie.

Eigen (cirkel van) invloed in dit verhaal
Een diepe motivatie om de missie te bereiken hoort hand in hand te gaan met de wetenschap dat je ook capabel bent om bij te dragen aan deze missie. Van Gaal weet dat als geen ander, en speelde daar prachtig op in bij de voorbereiding van het toernooi in Brazilië. Hij overtuigde de individuele spelers ervan dat ze meerwaarde hadden. Op het veld, óf in de kleedkamer. Als jonge enthousiasteling, óf als ervaren routinier. Dirk Kuijt kreeg bijvoorbeeld te horen dat in het systeem van Van Gaal geen plek voor hem was in de aanval, en waarschijnlijk ook niet op het driemans-middenveld. Met zijn specifieke kwaliteiten en ervaring zou Kuijt zich wel kunnen richten op de backpositie in een vijfmans-verdediging. Op die plek kon hij maximaal renderen en invloed pakken op het team en op de weg naar de missie: de finale van het wereldkampioenschap!

Reisgenoten
Gemotiveerd en vol vertrouwen begonnen de spelers onder leiding van Van Gaal aan de gezamenlijke tocht op weg naar de finale. Stap voor stap begon hij te bouwen aan het team, in een voor Nederland onbekende 5-3-2-formatie: een keeper, vijf verdedigers, drie middenvelders en twee aanvallers. Tijd voor Van Gaal om verder te gaan bouwen aan de teamdynamiek. Want het is goed om te weten waar je eigen kracht zit, maar minstens zo belangrijk om te weten waar de kracht van de andere spelers zit. Alleen dan kun je elkaar aanvullen, gaten voor elkaar dichtlopen en de invloed van elk individu op het spel maximaliseren. Alleen dan kun je begrip en zelfs waardering opbrengen voor het sterke wisselbeleid van Van Gaal. Om deze setting te creëren besteedde Van Gaal veel aandacht aan de onderlinge relaties, door hem het totale-mens-principe genoemd. Het is in Brazilië onder andere te merken aan de ruimte die hij de internationals geeft om regelmatig op te trekken met hun gezin. Een dag na de klinkende 5-1 zege op Spanje trainen de kinderen van de Oranje-selectie bijvoorbeeld mee in de uitvalsbasis in Rio de Janeiro. Allemaal mooie stappen om de onderlinge relaties, de teambuilding en de eenheid te bevorderen, zodat er samen een prachtig verhaal geschreven kon gaan worden.

Interventies
Het behalen van een finale is niet maakbaar. Er zijn teveel factoren die het resultaat beïnvloeden, factoren die vaak zelf niet of nauwelijks te beïnvloeden zijn. Van Gaal wist dat, maar wist ook wat je wél kunt doen om je kans op succes te maximaliseren. Je kunt interventies voorbereiden, concreet gedrag wat je gaat uitvoeren in bepaalde situaties. Niemand is hierin zorgvuldiger dan Van Gaal. Zowel in de trainingen als de tactische besprekingen schets hij situaties die zich kunnen gaan voordoen, en vertelt hij wat er van de spelers of trainers verwacht wordt in die situatie. Zo zien we het Nederlands elftal vooral verdedigen als de tegenstander aan de bal is, en wordt er bij balverlies stevig gecounterd via de in bloedvorm verkerende Arjen Robben. Ook zien we meerdere malen dat Van Gaal na een verdedigende eerste helft in de rust de formatie omzet naar een 4-3-3 formatie, waardoor Oranje de tegenstander op een andere manier onder druk kan gaan zetten. Maar de meest geniale (vooraf bedachte) interventie is wel de zet om aan het einde van de wedstrijd tegen Costa Rica met het oog op de komende strafschoppenserie Tim Krul als penaltykiller in te brengen voor Jasper Cillessen. Hij stopt de 2e en de 5e strafschop, waardoor Nederland door ging naar de halve finale! (bekijk de prachtige beelden nog eens!)

Leiderschap
Duidelijkheid staat bij Van Gaal altijd centraal. Hij weet de juiste verantwoordelijkheid bij de juiste mensen neer te leggen, en vraagt zowel van zijn spelers om leiderschap te tonen als leiderschap te kunnen ontvangen. Dit geldt in de eerste plaats voor de verhouding tussen Van Gaal zelf en zijn team, maar ook voor de spelers onderling.
In deze spelersgroep krijgen de vijf kopstukken van de generatie die in Zuid-Afrika dankzij de teen van Iker Casillas de wereldtitel misliep, een belangrijke rol van Van Gaal. Het gebrek aan ervaring bij het merendeel van de selectie, die liefst tien Eredivisie-spelers herbergt, vangen De Grote Vijf ruimschoots op. Schitterende doelpunten op het juiste moment (Robben en Van Persie tegen Spanje, Huntelaar en Sneijder tegen Mexico ) en het vermogen zich weg te cijferen voor het teambelang – met gelegenheidsback Kuijt en kilometervreter Sneijder als meest sprekende voorbeelden – betalen zich uit.
Typisch genoeg is het de aanvoerder die uit de toon valt. Van Persie oogt naar mate het WK vordert steeds minder fit en scherp. Tegen Mexico en Costa Rica wisselt Van Gaal zijn captain zelfs voortijdig. Het functioneren van Van Persie roept eerder ook al vraagtekens op. Het is immers niet de officiële aanvoerder, maar Robben die zich tijdens het WK opwerpt als natuurlijke leider van Oranje. Hij toont wedstrijd na wedstrijd niet alleen aan in de vorm van zijn leven te verkeren, maar spreekt de hele selectie op belangrijke momenten ook toe. Van Gaal kijkt, bijvoorbeeld in aanloop naar de penaltyserie tegen Costa Rica, goedkeurend toe.
Arjen Robben ontpopt zich tijdens het toernooi als de informele leider van het elftal. De vrijwel onstuitbare dribbelaar heeft een belangrijke rol als aanvalsleider. Robben is de motor van Oranje, dat zeven wedstrijden lang zeer solide en áls eenheid voor de dag komt. Het blijkt telkens weer als Van Gaal een van zijn invallers inbrengt of zijn basisopstelling al dan niet gedwongen moet wijzigen. De spelers weten van elkaar wat er moet gebeuren en verzaken geen moment.

Inrichting
Het motiveren van de groep, benadrukken en ontwikkelen van de individuele kwaliteiten, stimuleren van de juiste teamdynamiek, bedenken en trainen van de juiste interventies en inrichten van het leiderschap zijn de moeilijkste elementen van het geheel. Maar al deze elementen vallen uiteen als er geen goede inrichting is neergezet. Niet voor niets heeft Van Gaal duidelijke procesafspraken neergezet m.b.t. fitheid, training, persontmoetingen, en teamoverleg. Voor de verschillende posities ontwikkelde hij profielschetsen, zodat het volstrekt helder was wat er verwacht werd van spelers op hun posities. Ook op dit vlak liet Van Gaal niets aan toeval over. Terecht als je je realiseert; resultaat is lang niet altijd maakbaar, maar je kunt er vaak meer invloed op uitoefenen dan je denkt!

Als deze inspanningen hebben het Nederlandse team uiteindelijk niet tot de finale mogen leiden, maar wel tot een prachtige derde prijs. Een prestatie die geen enkele Nederlander voor mogelijk gehouden had. Geen enkele? Eéntje wel: Louis van Gaal…


Meer info? Kijk op www.renewnetwork.nl of mail met info@renewnetwork.nl.

Advertenties